Belirli Süreli İş Sözleşmeleri ve İşçilik Hakları

belirli iş 2İş ve çalışma hayatının gereği bazı durumlarda; belirli bir işin yapılıp tamamlanması için, sınırlı süre için işçi çalıştırmak gerekmektedir. Örneğin bir inşaatın yapılması için gerekli olan işçilerin görevi inşaat bittiğinde tamamlanmış olacaktır. Ancak iş hayatının bu ihtiyacın cevap veren, hem işverenin hem de işçinin haklarını korumaya yönelik bu düzenlemeler; maalesef işçinin işçilikten kaynaklanan haklarını bertaraf etmek amacına yönelik olarak kullanıldığı gözlenmektedir.

İş sözleşmesi, bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi, diğer tarafın (işveren) da ücret ödemeyi üstlenmesinden oluşan sözleşmedir. 4857 sayılı İş Yasasının 11. maddesi belirli süreli iş sözleşmesini ve şartlarını düzenlemektedir. Yasanın 11. Maddesi, belirli iş sözleşmesini: “Belirli süreli işlerde veya belli bir işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak işveren ile işçi arasında yazılı şekilde yapılan iş sözleşmesi belirli süreli iş sözleşmesidir. ”Şeklinde tanımlamaktadır.

İş sözleşmesi türlerinin içinde uygulamada en çok sorunla karşılaşılan sözleşme türü “belirli süreli iş sözleşmeleridir”.  İş Yasasının 11. Maddesine göre “Belirli süreli iş sözleşmesi, esaslı bir neden olmadıkça, birden fazla üst üste (zincirleme) yapılamaz. Yapılan iş, niteliği gereği belirsiz süreli ise bu tür işlerde belirli süreli iş sözleşmesi yapılamaz. Aksi halde iş sözleşmesi başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilir.”  İş yasası, işverenin kötü niyetli olarak sadece işçinin işçilik haklarının engellenmesi, belirsiz iş sözleşmesinin bir takım dezavantajlarından korunmak, işçinin kıdem ve ihbar tazminatı alamaması amacıyla yapacağı sözleşmeleri belirli iş sözleşme şeklinde yapmasını açıkça yasaklamıştır. Özellikle taşeron şirketlerde belirli süreli sözleşme uygulamaları yaygın olarak kullanılmaktadır. Taşeron işletmeler, her yıl işçilerle yeniden belirli süreli sözleşme yapmakta ya da işçilerin eski sözleşmelerini devam ettirmektedir. Bu durumda sözleşme, belirsiz süreli iş sözleşmesine dönüşmüş sayılır ve işçiler, iş akdinin feshi durumunda koşulları oluşmuşsa  ihbar  ve  kıdem tazminatına hak kazanırlar.

Yargıtay da birçok kararında esaslı bir neden olmadan birden fazla yapılan belirli süreli iş sözleşmelerinin baştan itibaren belirsiz süreli iş akdi olarak kabul edileceğini belirtmiştir. Yani sözleşmede sadece sürenin yazılmış olması yeterli değildir.

Belirli süreli iş sözleşmeleri yazılı olarak yapılması gerekmekte, işe başlama ve işin biteceği süre yazılı olmalıdır. Yazılı olarak belirli süreli olduğu ispatlanamayan sözleşmeler de “belirsiz süreli” iş sözleşmesi olarak kabul edilir.

İşçi ile işveren arasında belirli süreli ise sözleşme imzalanmışsa, sözleşmede kararlaştırılan sürenin dolmasıyla sözleşme kendiliğinden sona erecektir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun  17. maddesinde açıkça belirtildiği üzere bildirim önelleri ve bildirim önellerine uyulmaması halinde ödenecek ihbar tazminatı süresi belirli olmayan iş sözleşmeleri için söz konusu olduğundan, belirli süreli iş sözleşmelerinin sona ermesinde yasal bildirim öneli tanınmaz ve ihbar tazminatı da ödenmez. Ancak sözleşmenin süresinin bitiminden önce belirli bir zaman dilimi içinde feshin ihbar edileceği kararlaştırılabilir.

belirli iş sözleşmesiBelirli süreli iş sözleşmesi sürenin veya işin bitiminde kendiliğinden sona ereceğinden yasal kıdem tazminatı hakkı da doğmayacaktır.

Belirli süreli hizmet sözleşmesinin de işveren tarafından süresi dolmadan haklı sebeple feshi mümkündür. Belirli süreli hizmet sözleşmesi işveren tarafından haklı bir neden olmadan feshedilirse işçi kalan süre için ücret isteme hakkına sahip olacaktır.

İş Kanununda, belirli süreli iş sözleşmelerinin sürelerinin bitiminden önce haklı bir neden olmaksızın taraflarca sona erdirilmesine ilişkin bir düzenleme yer almamıştır. Borçlar Kanunu’nun 325.maddesi çerçevesinde, fesih tarihi ile sözleşmenin sona erme tarihi arasında ki ücret ve ekleri işçi tarafından istenebilir. Süresi bir yılı aşan sözleşmelerde, işveren tarafından haklı bir neden olmaksızın veya işçi tarafından haklı bir nedene dayanılarak, sözleşmenin feshedilmesi durumunda ise işçiye kıdem tazminatı ödenebilir. Ancak işçi ihbar tazminatı isteyemez.

Belirli süreli iş sözleşmesiyle çalışan işçiler iş güvencesi kapsamı dışındadır.  Sözleşme bittikten sonra işe iade davası açamazlar.

Bu nedenlerle belirli süreli sözleşmeler daha çok, işçi aleyhinedir. İşçi belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışırken, kendisinden bir takım haklardan yoksun bırakmak amacıyla belirli süreli iş sözleşmesi imzalaması istenirse bu sözleşmeyi imzalamaktan kaçınmalıdır.

Yukarıda değinildiği gibi belirli süreli iş sözleşmeleri işçi; işçilik haklarının tamamını sağlayamaması nedeniyle işçi için avantaj sağlamayan sözleşmelerdir. Ancak yasanın da tarif ettiği gibi bazı işlerin, belirli bir süre için yapılması nedeniyle iş dünyasında bu tür iş sözleşmelerine ihtiyaç duyulmaktadır. Burada dikkat edilmesi gereken husus, işverenin kötü niyetli olarak işçinin elde edeceği haklara ulaşmasını engellemek amacıyla kullanmaya çalışmasıdır.

İşçi ile işveren arasındaki güç dengesi hakkaniyetle kurulmalı; işçi ve işveren bu duruma dikkat etmelidir. İşin devamı sırasında işverence imzalanması talep edilen belgeler mutlaka bir uzman yardımı alınarak, buna göre hareket edilmelidir.

Av. Mustafa ÇİÇEK

46 yorum

  1. İyi günler size sormak istediğim birşey var ben bir mağaza kasiyer olarak calisiyorum sözleşmeli olarak girdim neredeyse 3 ay oldu ve eylülün sonunda sozlesmem bitecek lakin 3 ay olmasına rağmen hala sözleşmeyi imzalamadim calismaya devam ediyorum maasim yatiyor lakin sözleşmeyi imzalatmadiklari icin benim bu magazadan tazminat alma gibi bir durum söz konusu olabilir mi eğer alabilirsem nasil yapabilirim bunu yardimci olursaniz sevinirim şimdiden tesekkur ederim

    • Sözleşme imzalamasanız da şartları varsa tazminat alabilirsiniz. Kıdem tazminatı alabilmek için en az bir yıl çalışmanız gerekir. Ancak ondan önce işyerinden çıkarılırsanız ihbar tazminatı alabilirsiniz. Kolay gelsin.

  2. Merhaba
    Bir inşaat santiyesinde isgüvenliği uzmani olarak calismaktayim.Is sözleşmesini incelediğimde tatil gunlerinde resmi bayramlarda calismalar dahil ucret diye benm aldigim maasi belirtmisler ancak ben bu maddeyi kabul etmiyorum. Sozlesmeyi imzalamadim bunun dışında yapabilecegim herhangi bisey var midir acaba
    Teşekkürler

    • Bazı sözleşmelerde bu tip maddeler konuyor. Ancak her halükarda fazla mesai yıllık 270 saati aşamaz. İmzalamadıysanız bu durum sizi bağlamaz. İmzalananız halinde 270 saat üzerindeki fazla mesailerinizi talep edebilirsiniz. Bunun için ihtarname göndermek gerekebilir.

  3. Merhaba. Bende bir iş yerinde 4 aydır çalışıyorum. Işe girerken bana açik uçlu (ucret kismini bos birakarak ) bir sozleşme imzalatmak istediler ucret kismini boş birakin dedikleri icin bu sozleşmeyi ben imzalamadim benim yerime şirketten birisi imza atmiş. Ilk ay normal maasim 2. ve 3.ay maaşımi eksik aldım 4. Ay çıkmak istiyorum maaşımi tam yatırın dediğimde senin maaşın bu kadar diye tepki aldım ve son maaşımi hala alamadım noter den istifa ve protesto çektiğim de nasil bir yaptırım olur kalan maasimi alabilirmiyim Kanunlarda Sözleşmeyi imzalama zorunlulugum varmidir ? Ve benim adım yazan sözleşme de başkasının imzasının bulunması nasıl bir cezai işleme tabi tutulur. Cevaplarınız için şimdiden teşekkürler

    • Sözleşmede ücretin yazılması gerekir.Başkasının sizin adınıza attığı imzanın geçerliliği olamaz tabii ki… Maaşınız bankaya tam olarak yatırılıyorsa ilk birkaç ay aldığınız gerçek maaşınız ise bu maaşınızın miktarı konusunda emsal olur. Çıkmadan önce bu çarpıklığın giderilmesi aksi halde haklı fesih hakkınızı kullanacağınız konusunu içeren ihtarname gönderilebilir. Ancak bu ihtarnamede istifa söz konusu edilmemelidir. Bu nedenle bir hukukçudan yardım almanız daha sağlıklı olur. İletişim bölümünden bize ulaşabilirsiniz. Kolaylıklar dilerim

  4. Merhaba;

    Yaklaşık 5 yıldır özel bir şirkette çalışmaktayım.Bundan 1 yıl önce belirsiz süreli iş sözleşmesi imzalattılar.Yalnız sözleşmede ne çalışma saatleri yazılı,ne maaşım.yani boş sözleşmeyi imzaladım.Bunun bir yatırımı var mı?Şimdiden teşekkür ederim.

    • Boş sözleşme işveren tarafından aleyhinize doldurulma durumu olabilir. Çalışma saatleri zaten yasada açık olarak düzenlenmiştir. Ondan farklı bir düzenleme yapılamaz. Eğer maaşınız gerçek ücret tutarında bankaya yatırılıyorsa onu da ispatlayabilirsiniz. Verdiğiniz bilgilere göre bu kadar yardımcı olabilirim. Kolaylıklar dilerim.

  5. Merhabalar
    Özel bir şirkette yaklaşık olarak 5 yıldır çalışmaktayım 2010 yılında ilk işe girerken bana belirli süreli iş sözleşmesi imzalattilar iki nushadan oluşan kağıt ı imzaladim ancak işveren sözleşmede doldurulması gereken yerleri doldurmamış mesela başlama ve bitiş tarihlerini. ücret .yapılacak işin konusu. Deneme süresi .işverenin unvanı. Adresi. SSK sicil numarası. Yani anlayacağınız sadece benim imzam var.yani usulsüzlük yapmış şu an elimde fotokopisi var bu belgelerin haklı iş feshi yapabiliyormuyum ve kıdem ve ihbar tazminatlar ımı alabilirmiyim. .teşekkür ler..

    • İşveren ile yapılan hizmet sözleşmesi ve içeriği önemlidir. Ancak 5 yıllık çalışma süresinde ücret, yapılan iş ve diğer hususlar yerleşmiş uygulamaya göre belirlenmiştir. Siz kendinizi ile ilgili tüm koşulları başka verilerle ispatlayabilirsiniz. Karşılıklı görüşme durumunda daha sağlıklı bilgi alabilirsiniz.

  6. Merhaba.en son çalıştığım iş yerimde 45 gün çalıştım.kendileri iş hakkımı fesh ettiler.işe girerken belirsiz iş sözleşmesi imzalatmadılar ve yani özlük dosyam yok.ihpar tazminatı alabilirmiyim?

      • Mustafa bey merhabalar;

        İki ay deneme süresi diyorlar.ama dediğim gibi bana işe girerken her hangi bir sözleşmeye imza attırmadılar.yani imza atılmış belirsiz iş sözleşmesi yok.bu durumda ihpar tazminatı alabilirmiyim?

  7. Merhabalar mustafa bey ben 7.5 yildir kapıcı olarak calismaktayim şimdiki yönetici is sözleşmesi imzalamami istedi ve daha önce ben hic bir sözleşme imzalamadim ve yapmadım ben bunu imzalandığında ihbar kıdem tazminatima engel olurmu ve imzalama zorunluluğum varmı imzalamazsam ne olur bir bilgi verirseniz çok sevinirim teşekürler..

    • İş sözleşmesi kural olarak eski çalışmalarınızdan dolayı haklarınızın kaybına neden olmaz. Ancak yine de sözleşme içeriğini incelemek gerekir.

  8. Merhaba,
    4,5 yıldır özel bir şirkette çalışmaktayım. İşe başladığım gün belirli süreli (süresi bitti) iş sözleşmesini imzaladım. Aradan 4,5 yıl sonra muhasebeden çağrılarak eksik dosya olduğunu gizlilik sözleşmesini imzalamam gerektiği bildirildi. Sözleşmede birtakım gizlilik maddeleri olup bunların paylaşılması durumunda cezayı peşinen kabul edeceğim ve ayrıca firmaya 20 bin dolar ceza ödeyeceğimi bu gizliliğinde işten çıksam bile ömür boyu devam edeceği, son maddede ise işe 2011 yılında girmeme rağmen “iş bu sözleşme işe başlama tarihinde taraflarca imzalanmıştır maddesi bulunmaktadır.

    – Ben bu sözleşmeyi imzalamak zorunda mıyım? İşe başladığımda imzaladığım sözleşmede gizlilik maddeleri vardı zaten.
    – İmzalamazsam tazminatsız işten çıkarma hakkı işverene doğar mı?
    – Sözleşmeyi imzalamam gerekiyorsa sözleşmeyi imzaladığım tarihimi güncelettirmem gerekiyor?

    Teşekkürler.

    • İmzalayacağınız sözleşmeyi görmeden imzalayın veya imzalamayın demek sağlıksız olur. Bu nedenle imzalananız söylenen sözleşmeyi yollayarak büromuzdan danışmanlık hizmeti alabilirsiniz.

  9. Merhaba e-ticaret bölümünde özel bi firmada süresi belirsiz işe başladım. Benden sağlık raporu, sicil kaydı vs. gibi evrakları istediler hepsini teslim ettim. Ancak bana herhangi bir iş sözleşmesi imzalatmadilar. Bu benim zararıma mıdır? Sözleşme talep etmeli miyim? Teşekkürler

    • İşe girişiniz yapıldıysa ücretiniz tam olarak bankadan yatırılacaksa tüm fazla mesai gibi alacaklarınız bordronuzda belirtiliyorsa sorun olmaz.

  10. Merhaba benim 6 yıldır çalışmış olduğum özel şirketde 1 ay sonra sözleşmem bitiyor işden ayrılsam kıdemtazmınatını alabilirmiyim cevabınız için teşekürler.

  11. Merhaba Mustafa Bey,
    Ben belediyede 7 yılı aşkın süreyle çalışan taşeron işçi olarak, son sözleşme 2015 de 3 yıllık olarak imzaladık ve sözleşme bitiş tarihi 31.12.2017 iken, işten 23.06.2017 tarihi itibariyle her hangi bir yazılı ihbar verilmeksizin sözlü bildirim sonrası çıkarıldım. Bu durumda kıdem ile birlikte ihbar tazminatı alabilir miyim yada kalan süre için hakkım var mı varsa kimden talep edebilirim? Yazınızda; “işin şekli süresiz olma durumu varsa” demişsiniz, bu cümleye istinaden belediyede ara vermeksizin 3 farklı müdürlük te teknik yönetici olarak çalıştım ve yaptığımız iş süreklilik arz eden işler olup sözleşmemiz devam etmiştir. Bana sadece kıdem tazminatı ödemeyi yapabileceklerini söylediler. Bu şartlar altında başka hakkım varsa nasıl alabilirim?

    İlginiz için şimdiden teşekkür ederim.

    • Belirli iş sözleşmesi zincirleme yapılıyorsa, belirsiz iş sözleşmesi sayılır. Bu şekilde kıdem ve ihbar tazminatı almayı hak edersiniz. Sizin sözleşmenizde her yıl yenilenerek zincirleme şeklinde devam ettiyse bahsettiğiniz işçilik alacaklarınınzı alabilirsiniz. Taşeron çalıştırma da alt işveren ile birlikte asıl işveren de işçilik alacaklarından sorumlu dur.

  12. iyi aksamlar ben özel bir firmada 4 yıl çalıştım ve sözleşme bitti şimdi yeni sözleşme sunuyorlar ama sözleşmede herhangi bir tarih yok okumadan imzalayın kimseye danısmayın diyede bize depoda imzaattırmaya calısıyorlar bukonuda ne yapmalıyız

  13. Merhaba Hocam. Belirli süreli iş sözleşmesi (30aylık) kapsamında çalışıyorum. mayısda sözleşmenin süresi bitecek. Tazminat alma koşullarından bir tanesi de ‘Sözleşme süresi bitimi ile’ diye biliyorum. Çalıştığım kurum tekrar ihaleyi kazanır, iş aynen devam eder ancak 31.05.2018 de resmi olarak sözleşme biteceği için ben iş devam etse de sözleşmem bitti, yeni ihalede yeni sözleşme yapıp çalışmak istemiyorum. Tazminatımı almak istiyorum diye bilirmiyim. Sözleşme süresi bitişi kapsamında.
    Saygılarımla.

    • Belirli iş sözleşmesinde ihbar ve kıdem tazminatı söz konusu olmaz. Ancak sözleşmeniz her yıl zincirleme şeklinde yenileniyorsa o zaman belirsiz iş sözleşmesi gibi kabul edilir ve tazminat istenebilir.

  14. Merhaba hocam yeni işe başlarken bana sözleşme, istifa dilekçesi, ibraname imzalattılar. Bunları neden imzalatıyorsunuz dediğimde herkese aynı, bir sorun teşkil etmez, ıslak imzalı gibi geçiştirici şeyler söylediler. İmzaladığım şeylerde sadece isim soyisim ve imzam var. Basılı belgeler tarih, miktar kısımları boş istifa nedemi falan boştu. Bütün haklarımı aldım. Mahkemeye vermiyecem vs. Gibi feragatname gibi bişeyler. Uzun zamandır işsizim ve ihtiyacım olduğu için kabul etmek zorunda kaldım. Şimdi hocam bunlar 2-3 sene sonra beni işten çıkarsalar hiç bir hakkımı ödemeyecekler mi? Yanımda şahidim de yok. Mahkemeye falan da veremezmiyim. Ne yapabilirim. İşe ihtiyacımda var. Kabul etmek zorunda kaldım. Uykularım kaçıyor inanın.

  15. Merhaba hocam bir firmada taşeron çalışmaktayım sözleşmemiz her iki senede bir değişip tazminat ödenirdi ve devam etmek istemeyen kişiler tazminatını alıp yoluna devam ederdi, fakat şuan ki durumda 5 yıllık sözleşme bitti ve süresiz uzattıkları o söylüyorlar ve 1 senedir oyalıyorlar. ben daha iyi iş bulduğum için işten çıkmak istiyorum fakat 3 yıllık tazminatımı da yakmak istemiyorum , daha doğrusu o para ile bedelliyi ödemek istiyorum, size sorum tazminatımı nasıl alabilirim belirttiğim durumda yapabileceğim bişey var mı

    • İstifa ederseniz tazminat alamazsınız. Ancak işten ayrılmakta haklı fesih nedenleri varsa bu durum farklıdır. Detaylı bilgi için büromuzdan danışmanlık alabilirsiniz.

  16. 6 ay sözleşmeli çalıştım süre dolduktan 1 ay fazla çalıştım sonra hiçbirşey demeden işten çıkarıldım hiç birşey söylemediler ihbar tazmimatı alabilirmiyim
    Şuan birşey imzalamadım pazartesi imza için çagırdılar

    • İhbar tazminatı alabilirsiniz. İşe iade davasının koşulları varsa ( 30 dan fazla işçi çalışması 6 aydan fazla çalışma vd.) işe iade davası da açabilirsiniz.

    • Kendiniz ayrılırsanız tazminat alamayacağınız gibi işverene ihbar tazminatı ödemek durumunda kalırsınız
      Diğer konular için belgelerinizle büromuza başvurup danışmanlık alabilirsiniz

  17. Merhabalar ben bir ozel hastanede 1 ay calistim ve fazla saat calistirdiklari icin ciktim. 2 ay deneme suresi yaziyordu sozlesmede iki taraf da feshedebilir yaziyordu. Fakat suan benden 2 yillik is sozlesmesi imzaladiniz ve once ciktiniz diyerek 2 aylik ucret istiyorlar. Ne yapmaliyim .Boyle bi haklari var mi?

    • İşveren sizden ihbar tazminatı talep ediyor. İş sözleşmenizde deneme süresi belirlenmişse işveren ihbar tazminatı isteyemez.
      Bu nedenle sözleşmeniz incelenip bu hususta işverene ihtarname gönderilebilir.

  18. Merhaba, özel bir kreşte iş görüşmesine gittim ertesi gün mesai saatleri içerisinde normal çalışan gibi deneme izleme yaptılar gün sonunda sözleşme imzaladım fotoğrafını telefonumla çektim sözleşmenin işe alındım 3 eylül okulların açıldığı gün iş başı dendi. Okulların açılmasına 1 hafta kala sınıf sayısı dolmadı 3 ünde gelmeyin biz sizi arıcaz dediler . Sözleşmem var okullar açılmış sezon ortası iş bulamıyorum . 3 defa gittim 3 ünde de dalga geçtiler resmen. Kasım ayı oldu . Şikayet etsem kazanırmıyım? Haklımıyım? Nereye şikayet etmem ne yapmam gerek yardımcı olurmusunuz?

    • Adli sicil kaydınızı gönderin inceleyelim. Koşulları varsa arşiv kaydının silinmesi için büromuzdan yardım alabilirsiniz. İletişim bölümünden bize ulaşabilirsiniz.
      Kolaylıklar dilerim.

  19. Merabalar calistigim firma işlerin durgun olmasindan dolayi ucretsiz izne gonderecegini belirtti ve isteyen 2 3 ay boyunca isini bulabilecek varsa gelmeyebilir dedi ve sigortamizida yatiracagini belirtti is yeri 2 aydir 15 calisiyor 15 ucretsiz izin veriyor ben ise 2 aydir ucretsiz izin kullaniyorum bu belgeli degil sozlesme soz konusu degil sigortamizda yatmiyor simdide karsimiza kismi sureli is sozlesmesi sunuluyor bos sekilde nasil bir yol cizmem gerekir tesekkurler

    • Haklı fesih nedeniniz var görünüyor. İşveren iş vermiyor, maaşınızı ödemiyorsa haklı fesih yoluna baş vurarak önce arabulucuya başvurabilir, haklarınızın verilmemesi durumunda dava açabilirisniiz. Detaylı bilgi için büromuzdan yardım alabilirsiniz.

  20. Merhaba Mustafa bey,
    2.5 yılı aşkın süredir özel bir şirkette çalışmaktayım.Yeni bir sözleşme imzalamamız isteniyor fakat sözleşme tamamen çalışanın aleyhine olucak maddeler içeriyor.Bu konuda imzalamama gibi bir seçim söz konusu olur mu?

    • Aleyhinize olan sözleşmeyi imzalamak zorunda değilsiniz. Yeni sözleşme çalışma koşullarında esaslı değişiklik getiriyorsa iş sözleşmesini haklı olarak feshedebilirsiniz.

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*